Surat જિલ્લામાં ભારે વરસાદ અને Ukai ડેમના વધતા જતાં પાણીના પડઘાતો
હમણાં જ South Gujarat, ખાસ કરીને Surat જિલ્લામાં ભારે વરસાદ વરસ્યો છે. આ સતત વરસાદના કારણે તાપી નદીમાં પાણીનો સ્તર ઊંચો થઈ ગયો છે અને Ukai ડેમ પણ હાલ اپنی પૂરી ક્ષમતાની નજીક પહોંચી ગયો છે. આવા સમયે ડેમમાંથી વધુ પાણી છોડવા પડતાં, તાપી નદીની આસપાસના વિસ્તારોમાં પૂર જેવી સ્થિતિ ઊભી થવાની શક્યતા વધી રહી છે.
આવા સંજોગોમાં, Surat શહેર અને આસપાસના ગ્રામ્ય વિસ્તારો માટે એક મોટા ચેતેની ઘંટી વાગી છે. ચાલો, જાણીએ કે હાલ શું સ્થિતિ છે, શું જોખમ છે, અને સરકાર તેમજ સ્થાનિક વાસીઓએ શું પગલાં લેવા જોઈએ.
હાલમાં શું થઈ રહ્યું છે?
ભારે વરસાદને કારણે Ukai Damના catchment વિસ્તારમાં સતત પાણી આવે છે. જેના લીધે ડેમમાં પાણીનું સ્તર વધી ગયું છે. હાલમાં ડેમનું પાણી સ્તર 345 ફૂટથી પણ વધુ નોંધાયું છે, જ્યારે તેની સંપૂર્ણ ક્ષમતા લગભગ 345 ફૂટ આસપાસની છે. જેથી કરીને Surat તરફ આવેલા તાપી નદીના નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણીની આવક થવાની શક્યતા વધી છે.
આ વધારા સાથે Ukai ડેમમાંથી લગભગ 95,000 ક્યુસેક્સ પાણી છોડવામાં આવી રહ્યું છે. આનો સીધો અર્થ એ થાય છે કે તાપી નદીમાં પાણીનો પ્રવાહ ભારે છે અને ઘણા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાઈ શકે છે.
Surat શહેરમાં અસર
Surat શહેર, જે તાપી નદીના બંને કાંઠે વસેલું છે, ત્યાં તરત અસર જોવા મળી રહી છે. ખાસ કરીને Rander, Katargam અને Adajan જેવા વિસ્તારોમાં તાપી નદીના કાંઠે પાણીનું સ્તર ખતરાના નિશાનને પાર કરી ચૂક્યું છે.
મુખ્ય અસર:
- Causeway બંધ કરવાં પડ્યા છે જેથી વાહન વ્યવહાર માટે મુશ્કેલી ઊભી થઈ છે.
- Fishermen માટે દરિયામાં જવા પર પ્રતિબંધ મુકાયો છે.
- નદીકાંઠે વસતા લોકો માટે એલર્ટ જાહેર કરાયું છે.
- કેટલાક નીચાણવાળા વિસ્તારમાં એવેક્યુએશન શરૂ થઈ ગઈ છે.
Historical Context: Surat અને પૂર
Surat એ ઇતિહાસમાં ઘણીવાર પૂરનો સામનો કર્યો છે. ખાસ કરીને વર્ષ 2006માં આવેલા પૂરે આખા શહેરને ઘૂંટણી સુધી પાણીમાં મૂક્યું હતું. ત્યારબાદ શહેરમાં ઘણા પ્રકારની વ્યવસ્થાઓ ગોઠવાઈ છે – જેમ કે ઈમરજન્સી રિસ્પોન્સ સિસ્ટમ, નદીના પાણીના લેવલનું ઓટોમેટિક મોનીટરીંગ વગેરે.
પરંતુ આ બધાં હોવા છતાં, જ્યારે Mother Nature પોતાની તાકાત બતાવે છે ત્યારે દરેક વ્યવસ્થા નીવડી પડે છે.
તંત્રની તૈયારીઓ
રાજ્ય અને જિલ્લા પ્રશાસન દ્વારા હાલ તાત્કાલિક પગલાં લેવામાં આવી રહ્યાં છે:
- NDRF ની ટીમો તૈનાત કરી દેવાઈ છે.
- નદીકાંઠાના ગામડાઓમાં લોકોને ખાલી કરવા માટે સૂચનાઓ આપવામાં આવી છે.
- લોકોને સલામત સ્થળે ખસેડવા માટે શિબિરો બનાવાયા છે.
- મચ્છીમારોને દરિયામાં જવાની મનાઈ કરી દેવાઈ છે.
- દરેક પાણી છોડવાના નિર્ણય પહેલા નદીકાંઠાના લોકોને એલર્ટ કરાય છે.
લોકો માટે સૂચનાઓજો તમે Surat શહેરમાં અથવા નજીકના ગામમાં વસો છો, તો નીચેની બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખો:
- નદીના પુલ કે કાંઠે જાય નહીં.
- જો પાણી વધતું જણાય તો તરત ઘર છોડીને ઊંચાણવાળા વિસ્તારમાં જાવ.
- સરકાર કે સ્થાનિક તંત્ર દ્વારા આપવામાં આવતી સૂચનાઓને અનિવાર્ય રીતે અનુસરો.
- તમારા important documents અને જરૂરી સામાન તૈયાર રાખો.
- બાળકો અને વડીલ સભ્યોની સલામતીનું ખાસ ધ્યાન રાખો.
ખેતી અને ગ્રામ્ય વિસ્તારો પર અસર
ભારે વરસાદ અને ડેમમાંથી છોડવામાં આવતું પાણી માત્ર શહેર માટે નહિ પરંતુ આસપાસના ખેતીવાડી વિસ્તારો માટે પણ હાનિકારક છે. Surat જિલ્લાના Bardoli, Mandvi અને Kamrej તાલુકામાં હાલ પાણી ભરાઈ ગયેલી સ્થિતિ છે.
એથી ખેડૂતો માટે ઉપજનો ખતરો ઉભો થયો છે. કેટલાક ખેડૂતોની ખેતરોમાં ખેત પાકો ડૂબી ગયા છે. આવા સંજોગોમાં ખેડૂતોને સહાય આપવા માટે પણ તંત્ર કાર્યરત છે.
આગામી દિવસો માટે આગાહી
હવામાન વિભાગ મુજબ આગામી 2-3 દિવસ સુધી South Gujarat, ખાસ કરીને Surat, Navsari અને Valsad જિલ્લાઓમાં ભારે વરસાદની આગાહી છે.
આનો અર્થ એ થાય છે કે Ukai ડેમમાં વધુ પાણી ભરાઈ શકે છે અને આગળ પાણી છોડવાની આવશ્યકતા ઊભી થઈ શકે છે.
તેથી લોકોને આગોતરા તૈયારી રાખવી ખૂબ જ જરૂરી છે.